Wat ik meeneem uit Finland

Het is mijn laatste dag in Joutsa en zoals altijd als ik op het punt sta afscheid te nemen van een bijzondere plek, word ik daar ietwat sentimenteel van. De afgelopen maand heb ik hier in alle rust kunnen werken en ontspannen. Volledig vrij kon ik hier mijn eigen plan trekken en dat heeft me veel gebracht. Hoewel ik er erg naar uitkijk om morgenavond weer thuis te zijn, vind ik het tegelijkertijd jammer om Haihatus gedag te moeten zeggen. Ik hoop dan ook dat ik iets van hier mee terug naar Nederland kan nemen en dat ik vooral de volgende drie dingen goed onthoud.

Iso Valklampi rond negen uur ’s avonds

Ik heb weinig nodig om me gelukkig te voelen
In Joutsa zijn twee supermarkten, twee kledingwinkels, een handjevol cafés en restaurants, een boekwinkel, een bushalte en that’s it. En hoewel ik voor mijn komst naar Finland dacht dat die beperkte beschikbaarheid van middelen misschien wel een beperkend effect op mijn leven zouden hebben, is het tegenovergestelde het geval. Ik vind het heerlijk om niet continu keuzes te hoeven maken omdat in de supermarkt bijvoorbeeld maar één vegetarische kant-en-klaar-salade verkrijgbaar is. Bovendien heeft roeien met de riemen die je hebt de afgelopen weken een veel positievere lading gekregen. Waar ik in Nederland geregeld op zoek ben naar meer en beter, heb ik daar hier totaal geen behoefte aan en neem ik genoegen met wat ik heb. En wat ik heb is meer dan genoeg, want van de stapels kleren die ik uit Nederland had meegenomen, heb ik amper de helft daadwerkelijk gedragen. Ik kan dan ook niet wachten om thuis een grote opruiming te houden en flink wat spullen weg te doen.

Sociaal doen is niet mijn hobby, maar wel een optie
Ik heb nogal eens moeite met sociaal contact en doordat smalltalk voor mij ongeveer net zo leuk is als een tandartsbezoek voor een gemiddeld persoon, vind ik het lastig om nieuwe mensen te leren kennen. Daar komt nog eens bovenop dat ik me in mijn eentje prima weet te vermaken, waardoor ik al snel kluizenaarsgedrag vertoon. Tijdens mijn eerste week in Joutsa deed ik dan ook voornamelijk dingen alleen en dat vond ik eigenlijk prima. Tot op een avond een van mijn residentiegenoten voorstelde om samen naar het meer te gaan. Hoewel ik eigenlijk al soloplannen had, besloot ik ja te zeggen en na dat eerste tripje volgden er meer. Vol bewondering keek ik toe hoe mijn residentiegenote contact na contact legde en met iedereen een praatje maakte. Geïnspireerd door haar probeerde ik hetzelfde doen en hoewel het mij een stuk minder makkelijk afging dan haar, slaagde ik er af en toe toch in om een kletspraatje met iemand te maken. Als typische introvert moest ik daar vervolgens natuurlijk minimaal een halfuur van bijkomen, maar ik kan het dus wel.

Rust doet mijn creativiteit goed
Hoewel ik niet bepaald een stadsmeisje ben, was het voor mij voor het eerst dat ik langere tijd op een plek doorbracht die zo afgelegen is als Joutsa. Ik vermoed echter dat het zeker niet de laatste keer was! Want hoewel er op een plek zoals deze weinig spectaculairs te beleven is, wegen de positieve kanten van het plattelandsleven ruimschoots op tegen de negatieve. Niet alleen is de natuur hier prachtig, maar door de lage bevolkingsdichtheid (in Joutsa wonen vijf inwoners per km2; in Nederland zijn dat er ruim vierhonderd) is er geen verkeerslawaai of drukte, hoef je je geen moment zorgen te maken om je veiligheid en staat er nooit een lange rij voor de supermarktkassa. Dat zorgt ervoor dat de mensen een stuk relaxter zijn en hier een positieve sfeer hangt. Kortom, Joutsa is een oase van rust en dat is zowel mijn productiviteit als mijn geestelijke gesteldheid de afgelopen weken enorm ten goede gekomen. Door de ontspannen sfeer bloeide mijn creativiteit binnen de kortste keren op en dus ga ik hier weg met allerlei nieuwe ideeën voor verhalen, essays en gedichten. Hopelijk kan ik een stukje van de kalmte van hier meenemen naar Nederland zodat ik thuis op die nieuwe ideeën voort kan bouwen.

Kunst, koffie en kladdkaka in de Finse lente

Twee weken geleden reisde ik af naar Finland, ook wel bekend als Suomi of het land van duizend meren. Finland was het enige Scandinavische land waar ik nog niet was geweest en stond mede door mijn positieve ervaringen met de rest van Noord-Europa hoog op mijn lijstje van potentiële reisbestemmingen. Buiten de clichés over Finse terughoudendheid, sauna’s en overmatig alcoholgebruik had ik geen idee wat me te wachten stond, maar tot nu toe heeft Suomi me positief verrast!

De Domkerk van Helsinki

Mijn reis begon in Helsinki, waar ik in drie dagen een flink aantal toeristische trekpleisters bezocht. Ik richtte me daarbij voornamelijk op musea, want daar heeft de Finse hoofdstad er een heleboel van! Ateneum en het Helsinki Art Museum vond ik erg indrukwekkend en voor liefhebbers van hedendaagse kunst is ook Kiasma een aanrader. In plaats van uitgebreid uit eten te gaan (wat in Finland nogal prijzig is), bezocht ik bakkerszaakjes en markten om typische Finse specialiteiten zoals een broodje rendiervlees te proeven. Mijn dagelijkse cafeïneshot haalde ik bij de voor mij vertrouwde koffieketen Espresso House, die in Helsinki breed vertegenwoordigd is en tot mijn grote vreugde zelfs mijn favoriete Zweedse taart kladdkaka serveerde.

De haven van Helsinki gezien vanaf de Oespenski-kathedraal

Op één mei ging mijn reis verder en vertrok ik naar het ondergrondse station Kamppi om de bus naar Joutsa te nemen. Zodra ik die instapte, werd me duidelijk dat ik de grote stad nu toch echt achter me ging laten. In tegenstelling tot de meeste inwoners van Helsinki sprak de chauffeur namelijk geen woord Engels. Dankzij een behulpzame vrouw die het een en ander voor me vertaalde en het Finse busticket op mijn telefoon mocht ik na veel gefrons gelukkig wel met hem mee en reden we rond het middaguur de stad uit. Ruim drie uur later stapte ik in de stromende regen op een pleintje bij een supermarkt in Joutsa uit. Het dorp was compleet uitgestorven, maar dankzij Google Maps liep ik in een keer goed naar Haihatus, de artiestenresidentie vanwaar ik dit bericht schrijf.

Iso Valklampi, een meertje op tien minuten lopen van Haihatus

In eerste instantie dacht ik dat de enorme rust op mijn eerste dag in Joutsa een toevalstreffer was. Misschien viel het tijdstip van mijn aankomst immers wel precies in de rustigste periode van de dag of was het een of andere Finse feestdag waardoor alle mensen naar de stad getrokken waren. Dat laatste bleek zowaar het geval te zijn, maar dat wil niet zeggen dat er inmiddels meer activiteit in het dorp is. De immense kalmte die me bij mijn aankomst zo opviel, blijkt hier de normaalste zaak van de wereld te zijn. Op wandelingen langs het water kom ik negen van de tien keer niemand tegen en zelfs in de verrassend grote supermarkt kan ik het aantal mensen in de winkel vaak op één hand tellen. Als ik mijn research iets beter had gedaan, had ik dat overigens best kunnen weten. Finland is qua oppervlakte namelijk acht keer zo groot als Nederland, maar heeft nog geen derde van het aantal inwoners. En voor een introverte schrijfster zoals ik is dat een ware verademing.

De gang naar mijn kamer in Haihatus

Tijdens mijn eerste dagen in Joutsa deed ik het rustig aan en stapte ik regelmatig op de fiets om mijn tijdelijke thuisomgeving te verkennen. Toen begon ik aan een nieuwe boekvertaling en schreef ik wat ideeën uit voor een tekst die nu al jaren door mijn hoofd spookt. Langzaam maar zeker krijgt dit verhaal steeds meer vorm en ik denk dan ook dat ik ga proberen het uit te werken tot een manuscript. Na het afronden van Overwin mij dacht ik een tijdje dat ik misschien wel nooit meer een boek wilde schrijven, maar die behoefte begint nu dus toch weer te komen. Dat is fijn om te merken en door creatief bezig te zijn, voel ik me meteen een stuk positiever dan in de chaotische periode voor mijn vertrek. Kortom, het leven in Finland is mooi. Ik merk dat de rust en de creativiteit die ik hier vind me goed doen en ben dan ook blij dat ik hier voorlopig nog niet weg hoef!

Drukvrij opnieuw beginnen

Bloggen. Het lijkt zo makkelijk, maar dat is het niet. Ik ben in mijn leven al talloze blogs begonnen, maar heb ze geen van allen langer dan een paar maanden bijgehouden. Van online dagboeken tot recensies van theaterstukken, van emotionele epistels tot fotoverslagen van stedentrips; ik heb ze allemaal geschreven, maar was er zelden tevreden over. In mijn eerste blogjaren schreef ik vooral als uitlaatklep, maar toen er steeds meer persoonlijke websites met de mooiste teksten en perfectste foto’s opdoken werd ik steeds kritischer op mezelf. Opeens vond ik dat elk bericht dat ik plaatste geniale inzichten moest bevatten, de lezer moest emotioneren of aan het denken moest zetten. Al snel raakte ik mijn plezier in het schrijven kwijt en kreeg ik geen letter meer op papier.

Dit keer wil ik het bloggen dan ook anders aanpakken. Ik wil mezelf geen regels opleggen of torenhoge eisen stellen, maar gewoon korte updates over mijn leven plaatsen. Over mijn werk als schrijver en vertaler, maar ook over andere dingen waar ik me mee bezighoud zoals reizen, theater, body positivity, het boeddhisme, enzovoorts. Geen diepgravende analyses of pogingen tot hoogstaande literatuur, maar kleine inkijkjes in mijn dagelijkse bezigheden en gedachten. Van mijn ervaringen met een online cursus dichten tot berichten vanuit een artiestenresidentie in Finland, van posts over stedentrips naar Krakau en Leeds tot foto’s van mijn reis naar Peru en Bolivia… het gaat hier allemaal voorbijkomen. Vrij van druk en vol imperfectie.